قم؛ با سابقه در طغیان بیماری‌ها

هنوز هستند کسانی در ایران که معتقدند شیوع ویروس «کرونا» از قم «توطئه» آمریکا و کشور‌های غربی برای «بد‌نام» کردن این شهر بوده است.

محمد سعیدی، امام جمعه قم نخستین کسی بود که چنین ادعایی را مطرح کرد و گفت که «ترامپ آرزوی شکست قم به بهانه کرونا را به گور خواهد برد.»

سعیدی روز‌ها پس از این موضع‌گیری، علیه مصوبات شورای تامین استان قم برای اعمال برخی محدودیت‌ها در آستان «حضرت معصومه» مقاومت کرد و حاضر به اجرای این مصوبات نشد.

روزنامه «کیهان» هم با گذشته بیش از یک هفته از شیوع ویروس «کرونا»در ایران مدعی شده که آمریکا در ساخت و گسترش این ویروس دست داشته تا ضربه‌ای به رقبای خود بزند.

حسین امیرعبداللهیان، دستیار ویژه علی لاریجانی، رئیس مجلس در امور بین الملل هم گفته «شاید بعداً مشخص شود کرونا جنگ بیولوژیک آمریکا علیه رقبایش بوده است.»

آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران هم در این‌باره گفته:  «شب انتخابات خبر این ویروس {کرونا} داده شد و از سحر شروع کردند تبلیغ که مبادا بروید در صف رأی دادن.»

و حسن روحانی رئیس جمهوری ایران مدعی شده «این برنامه دشمن است تا با هراس‌افکنی کشور را به تعطیلی بکشاند.»

این موضع‌گیری‌ها و اظهار‌نظر‌ها درباره محل شیوع ویروس «کرونا» در ایران و چگونگی و چرایی تولید این ویروس در جهان، تنها نمونه کوچکی از طرز تلقی و برخورد مقام‌های جمهوری اسلامی با پدیده‌های این‌چنینی در ایران است.

در این طرز تلقی مبنا این است که هر پدیده ناخوشایند و خطرناکی دست‌‌ساخته «دشمنان» جمهوری اسلامی است و باید با نگاه شک و تردید با آنها مواجه شد و مقابلش ایستاد.

همین نگرش بود که مانع از قرنطینه شدن شهر مذهبی قم برای کنترل ویروس «کرونا» شد. مقاومت شورای عالی امنیت ملی در برابر درخواست‌ها برای قرنطینه این شهر موجب آلوده شدن بسیاری دیگر از استان‌های ایران در کمتر از یک هفته شد.

قم سابقه دیرینه‌ای در انتقال بیماری مسری در ایران دارد که کمتر کسی رد و خاطره‌ای از این سابقه دارد.

در فاصله زماني ارديبهشت تا نيمه خرداد ۱۳۸۴ يك طغیان بـزرگ با تعداد ۶۳ هزار و ۴۶۵ مورد اسهال آبكي و ۱۹ مـورد مـرگ از افغانستان گـزارش شد که مدتی بعد یعنی در ۱۳ تیر ماه همان سال وارد قم شد و این شهر را نیز آلوده کرد.

در آن سال‌ها چندان از قدرت شبکه‌های اجتماعی خبر چندانی نبود.  افکار عمومی بیشتر از طریق رسانه‌های رسمی در جریان شیوع این بیماری قرار می‌گرفتند و دامنه و اختیارات مقام‌های جمهوری اسلامی نیز برای کنترل اخبار و اعمال سانسور بر واقعیت‌های این اپیدمی بیش از حال حاضر بود.

وبا هرچند بیماری شناخته شده و قابل کنترلی بود، اما در همان زمان دست‌کم هزار و ۱۰۰ نفر را در سراسر ایران آلوده کرد و منجر به مرگ دست‌کم ۱۲ نفر شد.

قربانیان این اپیدمی ۹ ایرانی و سه افغان بودند که تحقیقات علمی بعد نشان داد که ناآگاهی و عدم آموزش‌های لازم در مرگ آنها موثر بوده است.

طغیان وبا در آن سال دست‌کم فقط در قم ۱۷۰ نفر را آلوده کرد که دو نفر جان خود را در این استان از دست دادند.

وبا سال ۱۳۸۷ نیز یک‌بار دیگر در قم طغیان کرد و منجر به ابتلای ۲۶ نفر شد که یک نفر از مبتلایان جان خود را از دست داد.

سال ۱۳۹۰ هم نتایح ی تحقیق نشان داد که در قم دست‌کم ۱۳۶ نفر مبتلا به وبا شده‌اند.

سال ۱۳۹۶ نیز تحقیقی از ۳۷ نفر از مبتلایان به وبا در قم صورت گرفت که نتایج آن چندان بازتابی نداشت، اما نشان می‌داد که ۹۵ درصد آنها به خارج ایران یعنی عراق سفر کرده و با افراد خارجی در ارتباط بوده‌اند.

قم به واسطه حضور تعداد قابل توجهی مهاجر از افغانستان، پاکستان و عراق و برخی کشور‌های دیگر همواره در معرض انواع تهدید‌های زیستی بوده است.

در بحران اخیر «کرونا» هم اعلام شد که ۷۰۰ طلبه چینی مشغول تحصیل در «جامعه‌المصطفی» قم عامل انتقال این ویروس بوده‌اند که بعد‌ها این موضوع تکذیب شد.

قم شهر مذهبی مهمی در ایران است که محل سکونت بسیاری از مراجع تقلید و تحصیل ده‌ها هزار طلبه دینی است که روحانیون و مراجع تقلید در آن از قدرت بالایی برخوردارند.

همین قدرت و ملاحظان بود که مانع از اعمال سیاست‌های پیش‌‌گیرانه اصولی کلان کشوری در این استان برای کنترل ویروس «کرونا» شد و منجر به آلوده شدن بسیاری از استان‌ها در کمتر از یک هفته شد.

دیدگاه‌ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.