آیا مردم عراق نظام سیاسی این کشور را سرنگون می‌کنند

مهم‌ترین سوال کنونی درباره تحولات عراق، این است که آیا حکومت عادل عبدالمهدی در برابر این اعتراضات دوام می‌آورد یا به زودی کنار می‌کشد

هومان دوراندیش- اعتراضات مردم عراق، جدا از بی‌‍ ثبات کردن فضای سیاسی این کشور، شانس بقای حکومت (government) این کشور را به طور جدی و شانس بقای نظام سیاسی یا دولت (state) عراق را تا حدی به خطر انداخته است
مهم‌ترین سوال کنونی درباره تحولات عراق، این است که آیا حکومت عادل عبدالمهدی در برابر این اعتراضات دوام می‌آورد یا به زودی کنار می‌کشد. برهم صالح، رئیس‌جمهور عراق، خبر داده است که نخست‌وزیر عراق (عادل عبدالمهدی) آماده کناره‌گیری است؛ به شرطی که پارلمان عراق جایگزین او را بپذیرد.
در صورت استعفای عبدالمهدی، پارلمان عراق باقی می‌ماند و فقط حکومت (به معنای قوه مجریه) تغییر می‌کند تا خلاء قدرت در کشور شکل نگیرد ولی رئیس‌جمهور عراق منتظر تکمیل و سپس تصویب پیش‌نویس لایحه قانون انتخابات در پارلمان عراق است تا بر اساس آن، با انتخابات زودهنگام در عراق موافقت کند
بنابراین تغییر پارلمان عراق هم در آینده نزدیک، امری محتمل است؛ مگر اینکه نیروهای خارجی و منطقه‌ای، معادلات قریب‌الوقوع صحنه سیاسی عراق را تغییر دهند و رویدادها به گونه دیگری رقم بخورند؛ امری که چندان هم بعید نیست
اما مردم معترض در عراق، خواسته‌هایشان فراتر از استعفای نخست‌وزیر و تغییر قانون انتخابات و تغییر پارلمان و روی کار آمدن حکومت جدید است؛ بسیاری از آن‌ها خواهان تغییر قانون اساسی عراق‌اند. با این حال دقیقاً معلوم نیست که هدف آن‌ها از تغییر قانون اساسی، تاسیس یک نظام سیاسی جدید است یا اصلاح نظام سیاسی فعلی. مثلاً مشخص نیست که معترضین عراقی، خواهان کنار رفتن نظام پارلمانی (با محوریت نخست‌وزیر) و تاسیس نظام ریاستی‌اند (با محوریت رئیس‌جمهور) یا فی‌المثل نظام سیاسی ترکیبی را ترجیح می‌دهند (با محوریت توامان رئیس‌جمهور و نخست‌وزیر)؟
موضوع این یادداشت، البته نه ترجیح سیاسی مردم عراق بلکه شانس موفقیت جنبش اعتراضی-انقلابی آن‌هاست. حسین بشیریه، استاد ممتاز علوم سیاسی، در کتاب “از بحران تا فروپاشی” به این نکته اشاره کرده است که در دهه دوم قرن بیست و یکم، که جنبش‌های انقلابی متعددی در گوشه و کنار جهان – از آمریکا و بریتانیا تا تونس و مراکش – شکل گرفت، پدیده‌ای به نام “کمبود ایدئولوژی” در جنبش‌های سیاسی پدیدار گشت

دیدگاه‌ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.